Merhaba, Öncelikle öğrencilere verilecek araştırma ödevi konuları ile ilgili bir iki temel nokta var, bilinmesine rağmen tekrarda yarar var. Öncelikle araştırma ödevlerinin amacı, öğrencinin merak duygusunu geliştirmek ve yeni şeyler öğrenmenin tadına varmalarını sağlamaktır. Kimya bilimi ile ilgili genel olarak araştırma konuları bazen daha da gelişerek başka disiplinlerle alakalı da olabilmektedir.

• Öğrencilerin bunun kimya ile alakasını kurmuş olmasının ilk olarak bir önemi yoktur.

• Araştırma raporları genelde bir sayfayı geçmemeli ve metin kısmı el ile hazırlanmalıdır. Raporlar bir poster olarak tasarlanmışsa aynı şart geçerlidir.
• Başlık, hazırlayanın adı soyadı gibi şekil şartları da değerlendirilmeli, fakat çok önemsenmemelidir.
• Her rapor mutlaka öğretmen-öğrenci veya öğrenci-sınıf ile etkileştirilmeli ve sözel olarak da ifade sağlanmalıdır.
• Araştırma ödevleri zorunlu olmamalıdır.
• Kaynak belirtme alışkanlığını, atıf yapma becersi de geliştirmek amaçlanmalıdır.
• Soruların cevapları, konuların açıklamaları öğretmen tarafından asla direkt olarak yapılmamalı gerekirse soru cevapsız kalmalıdır.

Şimdilik bu kadar yeterli. Derste öğrencilerime sunduğum araştırma konuları zamanı geldikçe pey der pey ekleyeceğim.

SORULAR

• Simyacılar en saf ve değerli olan madde, altın elde etmeye çalışmışlar. Dünyanın acaba en değerli metali altınmıdır? Dünyanın en değerli metalinin gram fiyatı nedir?
• Mikrodalgafırın nasıl çalışır? Cep telefonu sinyalleri mikrodalga işlevi görür mü?
• Sünyanın en pahalı kahvesi Kopi Luwak Sumatra adalarında elde edilir. Aromasının eşsiz olduğu söylenmekte ve çok az üretildiği bilinmektedirParanız olsa bu kahveyi denemek istermiydiniz? Kopi Luwak nasıl elde edilir?
• Tentürdiyot eskiden çok kullanılan antiseptik idi. Daha sonra batikon isminde başka bir ilaç kullanılmaya başladı. Bu ikisi arsındaki geçişin sebebi nedir? Yapılarındeki ortak madde nedir?
• Buhar, suyun gaz halimidir?
• Günlük hayatta heyecan yerine bir kelime kullanılırız. Adeta heyecanla özdeşleşmiştir. Dilimize aslında çok yabancı bir kelime olmasına rağmen çok kullanırız. Nedir o kelime? (öğrencilerin buluş yapması sırasında kendilerine yardımcı olunacak ve süreç yönetilecek!) (Adrenalin) Bu kelimenin kimya ile ilgili olduğu söylenebilir mi? Bu şekilde aslında bir molekül, bileşik, hormon, gübre vs. adı olan gündelik hayatta bilinen başka hangi pratik moleküller var? (öğrencilerin amonyum nitrattan, seratonine kadar bilinen bilinmeyen ne varsa akıllarına gelenleri söylemeleri sağlanır.) (Konu biraz uzatılabilir.) Adrenalinin molekül formülünü araştırınız. Bir A5 (A5in yarısı) kadar elinizle veya çıktı olarak getiriniz. Kısaca (çok kısaca) nasıl çalıştığını, nasıl bizi heyecanlandırdığını araştırınız.
• Araçların egzoz gazlarının çevreye zarar verdiğini haberlerde hep duyarız. Bunun nasıl olduğunu bu araştırmaya cevap verdiğinizde dolaylı yoldan öğrenmiş olacaksınız. Şu soruların cevaplarını bulmaya çalışalım: a. Katalitik konvertör nedir? Aracın motorunun neresinde bulunur? b. Kataliz kelimesi ne anlama geliyor? c. Neden araçlarda katalitik konvertörler kullanılıyor?
• Yumurta tokuşturmaca: Camilerin büyük kubbelerini hayal edin nasıl ayakta o yarım yuvarlak yapı ayakta duruyor olabilir? Kemerli kapılarda kemerin tam ortasında kilit taşı isminde bir taş bulunur. Bu taşın ne işe yaradığını biliyormusunuz? Şimdi bir küre düşünün… Küre içten mi çabuk kırılır, dışından mı? Bu soruya cevap verebilmek için bir başka örnek verelim. Bazen sabah kahvaltılarımızda haşlama yumurtalarımı yemeden önce küçük bir oyun oynarız: Yumurta tokuşturmaca! Bu oyunda o kadar sert vurmamıza rağmen neden yumurtalar o kadar dayanır? Ve bu kadar zor kırılan bir yumurtadaki civciv o kadar güçsüz olmasına rağmen o yumurta kabuğunu hangi güçlü kırıp hayata girebiliyor? Tüm bu soruların cevabı aslında yeryüzündeki minumum enerjili geometrik hacim olan Kürede…
• Kimyasal tepki çeşitlerini daha önceki derslerde incelemiştik. Sabun oluşumu tepkimesi ne tepkimesidir ve sabun hangi genel kimyasal sınıf adına dahildir? Ders kitabını inceleyerek cevabı bulabilirsiniz.
• Çamaşır makinelerinin resistansları bozulmasın diye komik reklamları olan kireç sökücüler ne işe yarıyor? Gerçekten çok tehlikeli bir madde mi makinemiz için bu kireç? Nedir kireç acaba?
• Madenî paralarımızın alaşımdan yapıldıklarını biliyoruz. Peki hangi metallerden, hangi yüzdelerde içerdiklerini araştırınız.
• Dünyanın en büyük çöplüğü nerededir? Türkiye kadar büyüklüğü bulunan bu çöplük, aynı zamanla gözle görülmeyecek kadar küçük parçacıklar içermektedir. Bu çöplükle ilgili küçük bir araştırma yapınız. (great pacific garbage patch)
• LPG, Likit Petrol Gazı’nın kısaltılmasıdır. Likit kelimesinin manasını bilmeyenler için sıvı demektir. Bu durumda “Sıvı Petrol Gazı” gibi bir ifadeye dönüştü LPG. Nasıl bir gaz sıvı olabilir?
• (9. Sınıf müfredatı 3. Ünite ve 4. Bölüm:Polimerleşme ve Hidroliz) Hayvalarda ve insanlarda bulunan polimerler nelerdir? Ne çeşit polimer sınıfına dahildirler?
• (9. Sınıf müfredatı 3. Ünite ve 4. Bölüm:Polimerleşme ve Hidroliz) Petrolden elde edilen polimerler, 1970 yıllarda meydana gelen petrol krizinden sonra insanları başka çeşit ucuz başlangıç maddelerinden üretilen polimerlere yöneltti. Bu esnada büyük miktarda bitkilerden elde edilen kimyasallardan üretilmiş çeşitli polimer türleri hayatımıza girdi. Peki bitkilerden elde edilen kimyasallar ile yapılmış polimer çeşitleri hakkında neler bulabileceksiniz?
• “elektron” kelimesinin kaynağı nedir? Kelimenin kökleri ile pratik hayatımız arasındaki bağlantıyı sorunun cevabıyla bulmuş olacaksınız.
• Doğal aromalı tütsü nasıl yapılır? İki farklı kokulu çöp tütsü yapınız.
• Mikroskopla çekilmiş atom fotografı hiç gördünüz mü? Atomun fotografı çekilebilir mi, çekilmiş mi? Var ise internette bulmaya çalışınız. (ipucu: STM, AFM)
• (9. Sınıf, 5. Ünite, 2. bölüm) Kaza yapmış arabalardaki camları hiç gördünüz mü? Neredeyse hepsi aynı boyutlarda cam parçalarına döünüştüğünü ve çoğunun artalandaki yumuşak ve esnek bir saydam plastiğe yapışmış halde kırılmış parçacıklar olarak bulunduğunu gördünüz mü? Parçacıkların batacak kadar sivri olmadıkları dikkat ettiniz mi?
  – Neden bu şekilde imal edilmiş olabilirler?
  – Nasıl bir işlemden geçirilerek cama bu özellikler kazandırılmış olabilir? araştırınız.
• Dünyanın en değerli metalleri Platin Grubu Metalleri (PGM) olarak geçen metaller olmasına rağmen, eldesinin zorluğu bakımından ve/veya yerkürede bulunma yüzdesinin düşük olması
  

  Kırmızı çamur felaketi. Macaristan

  gibi sebeplerle metallerin bazıları değerlidir. Aluminyum yerkabuğunda bol miktarda Aluminyum Oksit (Al₂O₃) şeklinde çeşitli minerallerde bulunmasına rağmen, çok çabuk atmosferdeki oksijenle tepkimeye girmesinden, hatta neredeyse amfoterliğinden sebep herşeyle bağlanmasından dolayı metalik olarak elde edilmesi zordur. Bu sebeple metalik Al elde etmek 18. yy.’ın sonları doğru gündelik hayatımıza girememiştir. Bayer prosesidenilen bir yöntemle boksit minerallerinden elde edilen Al metali üretimi sırasında bol miltarda “kırmızı çamur” elde edilir. Bu günlerde haberlerde “zehirli kırmızı çamur”‘dan bahsedilmekte. Aslında, “kırmızı çamur” testi vb. topraktan yapılan malzemelerde de kullanılan, bol miktarda demir oksit (kırmızı tengi veren pas) içeren topraktan başka bişi değil.
  Peki nasıl oluyor da testi yapımında kullanılan bu kırmızı çamur “zehirli” oluyor? Bu çamurun içindeki ne zehirli? (konu ile ilgili ingilizce arama için “red sludge” anahtar kelmesini ve “zehirli kırmızı çamur” anahtar kelimelerini kullanabilirsiniz) (9. Sınıf)

• 9. Sınıf (4. Ünite: Hayatımızda Kimya) Eskiden yaygın olarak evde yapılan turşu, reçel ve pekmez gibi yiyecekleri artık çoğumuz satın alarak yiyoruz. Bilmiyorum aranızda evinde pekmez yapılanlar var mı? Fakat ben pekmez yapımında ilginç bir noktaya parmak basmak istemekteyim. Pekmez yapılırken sıkılmış üzüm suyunun içine beyaz renki toprak atılır. Hatta bu toprağa Pekmez toprağı falan da deniliyor.Bitmiş pekmezin içinde aslında bu topraktan olduğu söylenemez. Sadece yapım aşamasında toprağa ihtiyaç var. Üzüm suyunun pekmez olabilmesi için gerekli olan bu toprak katılması işlemi acaba neden olsa gerek ki? Niçün katıyoruz toprağı üzüm suyuna? Bir de sirke, şarap, şıra var üzümden yapılan ama artık o nasıl yapılıyor diye sormayacağım. (Cevabı internette küçük bir arama yaparak bulabilirsiniz)
• Acı biber yediğimizde ağzımızdaki yanma duygusuna, biberdeki “kapsaisin” maddesi neden olur. Peki bu maddenin ne gibi özellikleri vardır biliyormuyuz? Ağzımızdaki yanmayı ne yapzarsak azaltabiliriz?
• Demirden mamül metallerin paslanmasını önlemek için “galvaniz” işlemi veya anti pas denilen boya sürülmesi işlemi uygulanır. Böylelikle havanın oksijeni ve neminden korunan metal yüzeyi daha geç paslanarak çürür. Galvanizli demir olarak da adlandırılan bu ürünler piyasada bol miktarda bulunmaktadır. Peki galvanizleme veya katodik koruma olarak adlandırılan bu işlem nasıl yapılmaktadır. Araştırınız.
• Şimdilik listeciğim bu kadar. Kahvaltıya gitmemiş olsa idim biraz daha düşünüp verdiğim diğer ödevleri de yazardım ama burada yazmak kahvaltı yapmaktan daha az çekici :) umarım yararlı olmuştur.
• Çikolataların üzerinde zaman içinde meydana gelen beyazlamalar neden meydana gelmiş olabilir?

  Gerçek Bilim linkini göstermeden paylaşmak yasaktır

Eklemek istediklerinizi lütfen yorum yazarak ekleyiniz.Yararlı olacaktır.